De Rand van de Afgrond: een bezoek aan Israël's Meest Noordelijke Kibboets

Uitzicht over Libanon

Op deze frisse winderige decemberdag in 2025, hebben we het voorrecht om de kibboets Misgav Am te bezoeken. Misgav Am (Hebreeuws: משגב עם‎, letterlijk 'Vestiging van het Volk') is de meest noordelijke kibboets van Israël, opgericht in 1945 en ligt direct tegen de grens met Libanon aan. 

Deze, zeer strategisch gelegen, kibboets ligt op meer dan 800 meter boven zeeniveau en torent ver boven de omgeving uit. Het uitzicht vanuit de kibboets is dan ook adembenemend en we hebben vrij zicht op Libanon en haar dorpen, waarvan het dorp Odaisseh direct onder onze voeten ligt.

In betere tijden (begin jaren 80 tot het jaar 2000) was de grens open, onderhield de kibboets hartelijke betrekkingen met de mensen aan de andere kant van de grens en kwamen Libanezen en Israeliers geregeld bij elkaar over de vloer. Nu is de grens hermetisch afgesloten, is de IDF zichtbaar aanwezig en zijn her der versterkingen en uitkijkposten in het dorp te zien.

We worden opgewacht door een gepensioneerd Luitenant-Kolonel van de Mossad, een van de drie Israëlische geheime diensten. Hij is woonachtig in Misgav Am en zal ons meer vertellen over het leven hier in de directe nabijheid van Hezbollah. Hij neemt ons mee naar het Sunset Cafe, of beter gezegd, wat er van over is.

Het cafe was voor 2023 een trekpleister vanwege haar mooie ligging (zie foto 1 - bron). Nu is het een geraamte waar onze spreker ons te woord staat. Een anti-tankgranaat is vanaf de andere kant van de grens, door Hezbollah, naar boven het gebouw in geschoten. Delen van het gebouw zijn daarbij verwoest en aan de achterzijde is de plek nog te zien waar de granaat uiteindelijk het gebouw weer verliet. Nu heeft de wind vrij spel door het gebouw en dat is te merken ook, het is koud.

Onze gids neemt ons mee naar de gebeurtenissen in zijn woonplaats. Op 8 oktober 2023, een dag na de grootschalige Hamas-aanvallen in het zuiden van Israël, begonnen de raket- en mortieraanvallen vanuit Libanon. De kibboets werd volledig geëvacueerd: bewoners, inclusief families met kinderen, vertrokken naar veiligere plekken in het land. Hij verteld hoe de gemeenschap maandenlang verspreid leefde, terwijl de IDF de grens verdedigde en later operaties uitvoerde in Zuid-Libanon.

Praktisch elk grensdorp wat we voor ons zien was in handen van Hezbollah, met uitzondering van enkele Christelijke dorpen waar ze geen voet aan de grond had weten te krijgen. Misgav Am was vanuit het zuid-westen, westen en noorden omsingeld door dorpen vanwaar uit zij beschoten werd met geweervuur, granaten, mortieren en raketten.

In 2024 escaleerde dit en werd Misgav Am tot een gesloten militair gebied verklaard. De IDF opereerde hier intensief en duwde Hezbollah uiteindelijk terug, met vernietigde wapenopslagplaatsen, tunnels en huizen in dorpen als Odaisseh en Rab Thalathin tot gevolg.

Al-Aadaissah / Odaisseh (Libanon)

Vanuit onze plek is de impact daarvan goed te zien: veel gebouwen in Libanon zijn compleet verwoest of verlaten. Het is de bewoners voorlopig ook verboden zich weer tegen de grens aan te vestigen. Toch zie ik met de verrekijker een man op een brommer zijn rondjes maken in het gebied.

Rab Thalathin (Libanon)

De adembenemende uitzichten over Zuid-Libanon, waar dorpen als Odaisseh en Rab Thalathin nog steeds getuigen van de verwoestingen uit 2024, herinneren ons eraan hoe broos de vrede hier is. Wat ooit een plek was van hartelijke contacten over de grens heen, in de tijden dat de grens open was en Libanezen en Israëliërs elkaar bezochten, is nu een zwaar beveiligde frontier. Het geraamte van het Sunset Cafe, getroffen door een Hezbollah-granaat, staat symbool voor de escalatie die begon op 8 oktober 2023 en culmineerde in een volle oorlog in 2024.

Sinds het akkoord van november 2024, dat een einde maakte aan de intensieve gevechten en grondoperaties van de IDF in Zuid-Libanon, hangt er een voorzichtige rust. Hezbollah werd zwaar verzwakt: sleutelleiders gedood, arsenalen vernietigd en infrastructuur ontmanteld. Het Libanese leger en UNIFIL proberen de controle over het gebied ten zuiden van de Litani-rivier over te nemen, met ontmanteling van Hezbollah-wapens als voorwaarde. Duizenden gebouwen in Zuid-Libanon liggen in puin, en de wederopbouw is traag.

In Misgav Am zelf keren bewoners langzaam terug, gesteund door vrijwilligers en gemeenschapsprojecten die de kibboets nieuw leven inblazen. Velen wachten echter op meer zekerheid; de evacuatie van 2023-2024 heeft diepe sporen nagelaten, en de angst voor een nieuwe escalatie sluimert.

De dunne lijn tussen vrede en conflict, die onze gids zo treffend beschreef, is voor mij niet eerder zo zichtbaar geweest. Dit bezoek onderstreept de veerkracht van de mensen hier, die ondanks alles standhouden op deze strategische hoogte. We hopen en bidden dat de broze vrede standhoudt, dat Hezbollah verder ontmanteld wordt en dat beide kanten van de grens eindelijk duurzame rust vinden.

Misgav Am blijft een 'Vestiging van het Volk': een baken van doorzettingsvermogen in een regio vol littekens. Moge 2026 een jaar van echte genezing brengen.