Ik had al veel gezien op deze reis: de verkoolde auto’s bij Tkuma, de kapot geschoten huizen in kibboets Be’eri, de trieste herdenkingen en hartverscheurende getuigenissen op het Nova Festival-terrein.

Toch voelde ik, toen we het Israel Digital Center in Sderot binnengingen, weer diezelfde knoop in mijn maag. Geen kapotgeschoten huizen of uitgebrande wrakken hier, maar een trap omlaag, een bunker in. Wat zou ons hier te wachten staan?

Omdat ik als een van de eersten beneden in de bunker was, liep ik alvast een stuk door: de ontvangstruimte door, een volgende kamer in… Daar stonden rijen aan computerschermen, camera’s waar op andere dagen jonge, bevlogen Israëli’s bezig zijn met maar één missie: online de digitale strijd voeren voor het voortbestaan van Israël.

Een cruciaal onderdeel van die strijd? Het verzamelen, verifiëren en voor altijd bewaren van de beelden van 7 oktober, beelden waar de wereld het liefst van wegkijkt. Het Israel Digital Center is geen museum. Het is een oorlogskamer tegen het vergeten.

We krijgen een inleiding van Gitit Butra, directeur van het centrum. Ze begint rustig, bijna zakelijk: “Sderot ligt nog geen kilometer van Gaza. Sinds 2001 zijn hier meer dan 20.000 raketten en mortieren neergekomen. Gemiddeld één per maand per inwoner, als je het zo bekijkt.”

Dan wordt het persoonlijk en wordt ze emotioneel. Ze gaat harder praten en beweegt heftig met haar armen. Ze vertelt hoe zijzelf vaak midden in de nacht met haar dochtertje naar de schuilkelder moet rennen. Een raket wacht niet tot het jou uitkomt. Vervolgens laat ze een video zien van haar eigen appartement, volledig verwoest door een raketinslag uit Gaza, nog vóór oktober 2023. Ze was bijna alles kwijt, maar het allerbelangrijkste had ze nog: haar dochtertje.

En toen kwam 7 oktober. Gitit dimt het licht en start een compilatie. Geen opgepoetste sensatiebeelden, geen dramatische muziek. Gewoon rauwe GoPro-, bodycam- en dashcam-beelden. Hamas-terroristen in volle pick-uptrucks die door de hoofdstraat van Sderot scheuren, schietend op alles wat beweegt.

Een hinderlaag bij het politiebureau waar de ene na de andere burger koelbloedig wordt geëxecuteerd. Een jong meisje dat haar kleine zusje beschermt in een met kogels doorzeefde auto door net te doen alsof ze allebei al dood zijn, terwijl hun moeder bloedend en levenloos achter het stuur hangt. De hartverscheurende vragen dat het meisje daarna stelt aan de Israëlische soldaten die hen uiteindelijk redden…

Ik had de beelden van Nova en de kibboetsim al gezien, maar dit was anders. Dit was geen festivalterrein of afgelegen dorpje. Dit was een grote stad. Een gewone zaterdagmorgen in een gewone Israëlische stad, aangevallen door de Al-Nukhba-troepen, de special forces van Hamas. Binnen een paar uur lagen 53 burgers, politie- en brandweermensen dood op straat en waren tientallen anderen ontvoerd. De zeer zware gevechten, tussen Hamas en het Israelisch leger en politie, in en rond het politiebureau, het winkelcentrum Mall 7 en de wijk Ahuza duurden tot in de volgende dag. Deze zware gevechten zouden de geschiedenisboeken ingaan als de Slag om Sderot.

Het Digital Center verzamelt élk fragment: beveiligingscamera’s, mobieltjes, dashcams, drones, zelfs de bodycams van de terroristen zelf. Elk stukje wordt geverifieerd op tijd, locatie en echtheid, en vervolgens voor altijd opgeslagen. Want ze weten wat er komt: over een paar jaar zullen mensen beweren dat het “niet zo erg” was. Dat het “in scène was gezet”. Dat de vele slachtoffers, baby’s, kinderen, jongeren en volwassenen, “niet echt” waren. Daarom bestaan ze, daarom doen ze dit broodnodige werk.

Aan het einde van de sessie loop ik stil naar buiten, naar de bus en langs het "Pillars of Eternity"-monument. De zon schijnt, kinderen spelen op straat, mensen lopen met boodschappentassen langs… en ik breek.

Grote tranen rollen over mijn wangen. Het is te veel. Ik denk aan Tkuma, aan al die auto’s die nog steeds in de zon staan te roesten met kogelgaten en opgedroogde bloedvlekken. Aan al die kinderen, jongeren en volwassenen die er niet meer zijn. En nu aan deze bunker vol schermen, waar jonge Israëli’s dag in dag uit die gruwelijke beelden opnieuw moeten bekijken, alleen maar om te zorgen dat de wereld het nooit vergeet.

Laten we zorgen dat die waarheid blijft leven.

Want als zelfs dat niet meer lukt, wat dan nog wel?

#NeverForget #7Oktober #Sderot #IsraelDigitalCenter